Wychodzisz rano do kurnika i widzisz katastrofę. Pióra wszędzie – na ściółce, na grzędach, przy gniezdach. Kury wyglądają jak po wybuchu poduszki. Jedna chodzi z łysą szyją, druga ma dziury w upierzeniu, trzecia wygląda jak ptak, który przegrał bitwę z odkurzaczem. Spokojnie. To pierzenie. I jest absolutnie normalne.
Czym jest pierzenie?
Pierzenie (linienie) to naturalny, coroczny proces wymiany piór u kur. Stare pióra wypadają, nowe rosną. Trwa zazwyczaj od 4 do 16 tygodni (średnio 8–10 tygodni) i zazwyczaj zaczyna się jesienią, gdy dni stają się krótsze. Kury są bardziej wrażliwe na dotyk podczas pierzenia – nowe, rosnące pióra (tzw. pióra krwiste) mają aktywne unaczynienie i mogą być bolesne przy dotyku.
Kiedy kury się pierza?
Pierwsze pierzenie u dorosłej kury następuje zwykle po 12–18 miesiącach życia, zazwyczaj jesienią. Kolejne odbywają się co roku, mniej więcej o tej samej porze. Nie wszystkie kury pierza się w tym samym czasie ani w tym samym tempie – niektóre gubią pióra szybko i intensywnie („twarde pierzenie”), inne stopniowo i niemal niezauważalnie („miękkie pierzenie”).
Pierzenie a nieśność – związek nierozerwalny
Podczas pierzenia kury prawie całkowicie przestają znosić jajka. To naturalna strategia organizmu: zamiast produkować jajka, energia i białko idą na odbudowę piór. Nie martw się – po zakończeniu pierzenia nieśność wraca, a często nawet jest lepsza. Jeśli zastanawiasz się, dlaczego kura przestała się nieść, przeczytaj artykuł Dlaczego kura przestała się nieść?
Jak pomóc kurze w pierzeniu?
Podczas pierzenia kury potrzebują więcej białka i aminokwasów – to budulec piór (keratyna). Co możesz zrobić:
- Zwiększ zawartość białka w diecie – daj więcej suszonego robaka mącznego, ryby, jajek (tak, jajek!)
- Przejdź na karmę z wyższą zawartością białka (min. 18–20%)
- Dodaj witaminy, zwłaszcza biotynę i aminokwasy – więcej w artykule Witaminy i minerały dla kur
- Zrezygnuj ze smakołyków, które wypełniają żołądek a dają mało białka
- Nie dotykaj kur bez konieczności – pióra krwiste są bolesne
Czego nie robić podczas pierzenia?
- Nie wkładaj kur do transportowych pojemników bez potrzeby
- Nie introdukuj nowych ptaków do stada – stres pierzenia + stres społeczny = podwójna tortura
- Nie myśl, że kura jest chora – choć warto obserwować, czy pierzenie nie ukrywa realnych problemów zdrowotnych (jeśli kura jest apatyczna, nie je i ma objawy poza typowym pierzeniem – skonsultuj z weterynarzem)
Pierzenie zakończone – co teraz?
Gdy pierzenie się kończy, kury wyglądają jak nowe – błyszczące pióra, żywe kolory. Nieśność powraca w ciągu 2–4 tygodni. Warto wrócić do normalnej diety dla kur niosących (Czym karmić kury niosące?) i zadbać o suplementację wapniem dla odbudowy nieśności.