Rhode Island Red: amerykańska legenda kurnika

Gdyby trzeba było wskazać jedną kurę, która poradzi sobie prawie wszędzie, wielu hodowców wymieniłoby właśnie tę. Rhode Island Red to mahoniowa, mocno zbudowana rasa z Ameryki, która znosi 200-260 brązowych jajek w roku i nie wymaga przy tym szczególnych warunków. Dobrze znosi mróz i upał, sama szuka pożywienia na wybiegu, a błędy początkującego opiekuna przyjmuje ze spokojem. Ma też wyraźny charakter: jest pewna siebie i w stadzie lubi rządzić. Jeśli rozważasz kury Rhode Island Red do przydomowego kurnika, poniżej znajdziesz wszystko, co warto wiedzieć przed zakupem.

Skąd pochodzi Rhode Island Red

Rasa powstała w drugiej połowie XIX wieku na farmach stanu Rhode Island i sąsiedniego Massachusetts. Tamtejsi rolnicy nie myśleli o wystawach, tylko o kurze, która zniesie dużo jaj, da przyzwoitą tuszkę i przeżyje wilgotną, wietrzną zimę nad Atlantykiem. Miejscowe ptaki krzyżowali z czerwonymi kogutami malajskimi, które przywozili marynarze, a także z kurami z Szanghaju, Jawami i brązowymi Leghornami. Po malajach rasa odziedziczyła głęboką czerwień piór i twardy charakter, po Leghornie nieśność. W 1904 roku odmianę z grzebieniem pojedynczym wpisano do amerykańskiego wzorca drobiu, a niedługo później także różyczkową.

W pierwszej połowie XX wieku Rhode Island Red był jedną z najważniejszych kur użytkowych świata. Linie wyprowadzone z tej rasy do dziś służą jako jeden z komponentów towarowych mieszańców znoszących brązowe jaja, więc popularne rude nioski z ferm są jego krewniaczkami. W 1954 roku stan Rhode Island ogłosił go swoim oficjalnym ptakiem. Kiedy czytasz o tej rasie, pamiętaj, że pod jedną nazwą kryją się dziś dwa typy. Ptaki z linii użytkowych są jaśniejsze i niosą się lepiej, a wystawowe są ciemniejsze, cięższe i znoszą mniej jaj.

Jak wygląda kura Rhode Island Red

Sylwetkę tej rasy opisuje się często jako cegłę: długi, prosty grzbiet, głęboka pierś i poziomo noszony tułów tworzą wyraźny prostokąt. Upierzenie jest ciemnoczerwone, u ptaków wystawowych niemal mahoniowe, z lśniącą powierzchnią. Ogon jest czarny z zielonym połyskiem, a czarne znaczenia pojawiają się też na lotkach i czasem na szyi kury. Nogi i dziób są żółte, często z czerwonawym nalotem, oczy pomarańczowoczerwone, a zausznice czerwone. Dorosła kura waży 2,5-3 kg, kogut 3-3,9 kg.

Rasa występuje w jednej barwie, ale z dwoma typami grzebienia. Częstszy jest pojedynczy, średniej wielkości, stojący prosto także u kur. Odmiana różyczkowa ma grzebień niski i szeroki, lepiej znoszący mróz, lecz w Polsce spotyka się ją rzadko. Pióra są dość twarde i ciasno przylegają do ciała, dzięki czemu ptak nie przemaka łatwo na deszczu. Pisklęta są rudobrązowe, czasem z ciemniejszymi paskami na grzbiecie.

Charakter: pewna siebie, ale nie płochliwa

Rhode Island Red jest ciekawski, aktywny i odważny. Nie wpada w panikę jak Leghorn, szybko uczy się, kto przynosi karmę, i bez oporów podchodzi do człowieka. Nie jest jednak tak uległy i przytulny jak Orpington. Większość kur da się oswoić na tyle, że biorą smakołyki z ręki i spokojnie znoszą podnoszenie. Dobrze czują się zarówno w zamkniętej wolierze, jak i na dużym wybiegu, gdzie same znajdują sporą część pożywienia.

W stadzie mieszanym ta rasa zwykle zajmuje górę hierarchii. Kury potrafią przeganiać od karmidła spokojniejsze towarzyszki, a w ciasnocie zdarza im się wydziobywać pióra słabszym ptakom. Jeśli łączysz je z łagodnymi rasami, zapewnij dużo miejsca, dwa karmidła i kryjówki na wybiegu. Osobnym tematem są koguty, które bywają zadziorne wobec ludzi, zwłaszcza w pierwszym roku życia. Przy małych dzieciach lepiej trzymać same kury albo wybrać koguta od hodowcy, który selekcjonuje ptaki pod kątem spokojnego usposobienia.

Nieśność: ile jajek znosi Rhode Island Red

Kura z linii użytkowej znosi 200-260 jajek w roku, czyli cztery albo pięć tygodniowo. Jajka są brązowe, ważą 55-65 g i mają mocną skorupkę, jeśli nioska dostaje dość wapnia. Jak na rasę ogólnoużytkową start jest wczesny, bo pierwsze jajko pojawia się między 18. a 24. tygodniem życia. Sygnały zapowiadające ten moment opisujemy w artykule Kiedy kury zaczynają się nieść?. Ptaki wystawowe niosą się słabiej, dlatego przed zakupem zapytaj, z jakiej linii pochodzą.

Nieśność jest wyrównana przez dwa albo trzy pierwsze sezony, a potem stopniowo spada. Rasa dobrze znosi chłód, więc zimą zwalnia mniej niż lekkie nioski, choć przy krótkim dniu żadna kura nie pracuje pełną parą. Rhode Island Red kwoczy rzadko, co oznacza mniej przerw w znoszeniu, ale i mniejsze szanse na naturalny lęg. Ciekawostką jest wykorzystanie kogutów tej rasy do krzyżówek, w których płeć piskląt widać po kolorze puchu już w dniu wyklucia. W przydomowej hodowli czystej rasy takiej możliwości nie ma, płeć rozpoznasz dopiero po kilku tygodniach.

Cecha	Rhode Island Red
Typ użytkowy	ogólnoużytkowy: jaja i mięso
Liczba jaj w roku	200-260
Kolor i waga jaja	brązowe, 55-65 g
Wiek pierwszego jajka	18-24 tygodnie
Waga kury	2,5-3 kg
Waga koguta	3-3,9 kg
Grzebień	pojedynczy, rzadziej różyczkowy
Kwoczenie	rzadko
Temperament	pewny siebie, aktywny, dominujący w stadzie

Kurnik i wybieg dla rudej nioski

Rasa nie ma specjalnych wymagań i dobrze znosi przeciętne warunki, ale odwdzięcza się za przestrzeń. Na wybiegu przyjmij co najmniej 4 m² na kurę, a jeśli trzymasz ją z łagodniejszymi rasami, daj więcej. Rhode Island Red lata przeciętnie: nie przefrunie dwumetrowej siatki, lecz niski płotek pokona bez trudu, zwłaszcza młoda kura. Bezpieczna wysokość ogrodzenia to około 1,5 m. Na dużym, trawiastym terenie ptaki są wyraźnie spokojniejsze i rzadziej dokuczają sobie nawzajem.

W kurniku wystarczy standard: 20-25 cm grzędy na kurę i jedno gniazdo na cztery lub pięć niosek. Zimą najważniejsza jest sucha ściółka i wentylacja bez przeciągów, bo to wilgoć odpowiada za odmrożenia grzebieni u kogutów. Sam mróz ta rasa znosi dobrze dzięki gęstym, twardym piórom. Latem zadbaj o cień i świeżą wodę, choć na tle ciężkich, puszystych ras Rhode Island Red radzi sobie z upałem bez większych problemów. Jeśli to Twoje pierwsze stado, zacznij od naszego poradnika dla początkujących hodowców.

Żywienie i zdrowie

Podstawą jest pełnoporcjowa mieszanka dla niosek o zawartości 16-17% białka, której kura tej rasy zjada około 120 g dziennie. Na wybiegu sporą część dawki uzupełnia sama: zielonką, owadami i dżdżownicami, co widać po kolorze żółtek. Kredę pastewną lub tłuczone muszle podawaj w osobnym karmidle, a ziarno traktuj jako popołudniowy dodatek. Białka nie żałuj zwłaszcza jesienią, w czasie wymiany piór, bo jego niedobór nasila wydziobywanie. Więcej o układaniu dawki znajdziesz w przewodniku Czym karmić kury niosące?.

Rhode Island Red ma opinię jednej z najzdrowszych ras i przy dobrej opiece żyje długo. Odporność nie oznacza jednak, że profilaktykę można pominąć. Raz na dwa tygodnie obejrzyj pióra wokół kloaki i łuski na nogach, a nocą sprawdź grzędy pod kątem ptaszyńca, o którym piszemy w tekście Pasożyty u kur. Plan odrobaczania i ewentualnych szczepień ustal z lekarzem weterynarii, a podstawy tego tematu wyjaśnia artykuł Szczepienia kur. Objawy, które powinny Cię zaniepokoić, zebraliśmy w tekście Najczęstsze choroby kur.

Rhode Island Red na tle innych ras

Ta rasa leży pośrodku między lekkimi nioskami a ciężkimi kurami ogólnoużytkowymi. Od pierwszych jest spokojniejsza i lepiej umięśniona, od drugich wcześniej zaczyna się nieść. Tabela pokazuje, jak wypada przy czterech rasach, z którymi najczęściej się ją porównuje. Wartości są orientacyjne i zależą od linii hodowlanej.

Rasa	Jaja w roku	Kolor skorupki	Waga kury	Pierwsze jajko
Rhode Island Red	200-260	brązowa	2,5-3 kg	18-24 tyg.
Leghorn	250-300	biała	1,7-2,2 kg	16-20 tyg.
Australorp	220-260	jasnobrązowa	2,5-3 kg	20-24 tyg.
Sussex	200-250	kremowa	2,8-3,2 kg	20-24 tyg.
Plymouth Rock	200-250	jasnobrązowa	2,8-3,4 kg	20-24 tyg.

Dla kogo jest Rhode Island Red

To jedna z najlepszych ras dla osób, które chcą mieć jedną, uniwersalną kurę i nie planują specjalizacji. Sprawdzi się u początkujących, na wsi i na działce, w chłodniejszych i cieplejszych rejonach kraju. Dobrze wypada w stadzie jednorasowym albo w towarzystwie równie pewnych siebie ptaków, takich jak Plymouth Rock czy Sussex. Mniej pasuje do bardzo łagodnych, powolnych ras oraz do ciasnych kojców, w których jej temperament zamienia się w dokuczliwość. Jeśli zależy Ci na liczbie jaj, szukaj linii użytkowej, a jeśli na głębokiej, mahoniowej barwie, pogódź się z nieco skromniejszym koszykiem.

Najczęstsze pytania o kury Rhode Island Red