Orpington: puszysta bryła ciepła i dobrego charakteru

Niektóre kury trzyma się dla jajek, a inne także dlatego, że miło na nie patrzeć i można je pogłaskać. Kura Orpington należy do tej drugiej grupy. To duża, okrągła, bardzo puszysta brytyjska rasa o wyjątkowo łagodnym usposobieniu, która chodzi za opiekunem po ogrodzie i bez protestu daje się brać na ręce. Znosi 160-200 jasnobrązowych jajek w roku, więc rekordów nie bije, ale w zamian jest jedną z najłatwiejszych ras do oswojenia. Jeśli myślisz o stadzie przy domu z dziećmi, kury Orpington powinny znaleźć się na początku Twojej listy.

Skąd pochodzi kura Orpington

Rasę stworzył William Cook, hodowca z miejscowości Orpington w hrabstwie Kent, dziś leżącej w granicach Londynu. Cook chciał uzyskać kurę praktyczną: z dobrą tuszką, przyzwoitą nieśnością i ciemnym upierzeniem, na którym nie widać miejskiej sadzy. Skrzyżował w tym celu Minorki, Langshany i Plymouth Rocki, a w 1886 roku pokazał pierwszą, czarną odmianę. Kilka lat później wyprowadził białą i płową, przy której wykorzystał między innymi Cochina. To właśnie płowy, złocistożółty Orpington stał się z czasem najbardziej rozpoznawalny.

Pierwsze Orpingtony były całkiem dobrymi nioskami, ale hodowcy wystawowi szybko zaczęli dobierać ptaki pod kątem coraz obfitszego upierzenia. Rasa zyskała dzięki temu kulistą sylwetkę i straciła część nieśności. Z dawnego, użytkowego typu, wywiezionego do Australii, powstał osobny Australorp. W Europie Orpington pozostał kurą przede wszystkim ozdobną i towarzyską. W przydomowych stadach spotyka się ptaki mniej napuszone od wystawowych, za to trochę lepiej się niosące.

Jak wygląda Orpington

Orpington wygląda jak kula piór na krótkich nogach. Ma szeroki, krótki grzbiet, głęboką pierś i nisko osadzony tułów, a luźne, miękkie upierzenie niemal całkowicie zakrywa skoki. Same nogi są gładkie, bez piór, co odróżnia go od Brahmy i Cochina. Puch sprawia, że ptak wydaje się znacznie cięższy, niż wskazuje waga: kura waży 3-3,6 kg, a kogut 3,6-4,5 kg. Grzebień jest pojedynczy, niewielki jak na tak dużą kurę, a zausznice czerwone.

Najpopularniejsza jest odmiana płowa, o równej, ciepłej barwie od szyi po ogon. Czarna ma zielony połysk, niebieska jest gołębioszara z ciemniejszą obwódką piór, a biała wymaga najwięcej dbałości o czystość. Hodowcy wyprowadzili też odmiany lawendową, jubileuszową i kilka obrzeżonych, które są efektowne, ale trudniej dostępne. Skóra jest biała, a kolor nóg zależy od odmiany: od białoróżowego u płowej po łupkowy u czarnej.

Charakter: kura, która lubi towarzystwo

Orpington jest spokojny, ufny i wyraźnie zainteresowany człowiekiem. Nie ucieka, gdy wchodzisz na wybieg, tylko podchodzi sprawdzić, co niesiesz, a oswojony ptak potrafi wskoczyć na kolana. Dobrze znosi dotyk i noszenie, więc wybacza niezgrabne ruchy najmłodszych opiekunów. Jak nauczyć dzieci bezpiecznego obchodzenia się z ptakami, opisujemy w poradniku Kury a dzieci. Koguty tej rasy też mają opinię łagodnych, choć ze względu na wagę nie są ptakami do noszenia przez kilkulatka.

Łagodność ma swoją cenę w stadzie mieszanym. Orpington unika konfliktów i zwykle ląduje na dole hierarchii, gdzie pewniejsze siebie rasy odpędzają go od karmidła i wydziobują mu pióra. Najlepiej czuje się wśród ptaków o podobnym temperamencie albo w stadzie jednorasowym. Jeśli łączysz go z ruchliwymi nioskami, ustaw dwa karmidła i dwa poidła w różnych miejscach. Obserwuj też, czy kura nie chudnie pod puchem, bo przy takim upierzeniu trudno to zauważyć bez wzięcia jej na ręce.

Nieśność: ile jajek znosi Orpington

Orpington znosi 160-200 jajek w roku, czyli trzy albo cztery tygodniowo w sezonie. To wyraźnie mniej niż Leghorn, ale uczciwy wynik jak na dużą, spokojną kurę. Jajka mają jasnobrązową skorupkę i ważą 55-60 g. Na pierwsze trzeba poczekać, bo młode kurki zaczynają się nieść dopiero między 24. a 28. tygodniem życia. Terminy dla innych ras znajdziesz w artykule Kiedy kury zaczynają się nieść?.

Dzięki gęstemu upierzeniu Orpington mniej odczuwa chłód, dlatego jesienią i wczesną wiosną niesie się równiej niż wiele lekkich ras. Przy krótkim grudniowym dniu zwalnia jednak tak samo jak inne kury. Na roczny wynik mocno wpływa kwoczenie, do którego rasa ma dużą skłonność. Kura siada na gnieździe często raz albo dwa razy w sezonie i jest wtedy cierpliwą kwoką oraz troskliwą matką. Jeśli nie planujesz piskląt, zabieraj jajka codziennie, a uparcie siedzącą kurę zdejmuj z gniazda kilka razy dziennie, żeby szybciej wróciła do nieśności.

Cecha	Orpington
Typ użytkowy	ciężki, ogólnoużytkowy i ozdobny
Liczba jaj w roku	160-200
Kolor i waga jaja	jasnobrązowe, 55-60 g
Wiek pierwszego jajka	24-28 tygodni
Waga kury	3-3,6 kg
Waga koguta	3,6-4,5 kg
Nogi	gładkie, krótkie, zakryte puchem
Kwoczenie	częste
Lotność	bardzo niska, wystarcza ogrodzenie 1-1,2 m

Kurnik i wybieg dla ciężkiej, puszystej kury

Orpington nie jest ruchliwy i dobrze znosi mniejszy wybieg, ale minimum 4 m² na kurę obowiązuje także tutaj. Ruch jest mu potrzebny, bo chroni przed otłuszczeniem. Zaletą jest to, że praktycznie nie lata: zatrzyma go siatka o wysokości 1-1,2 m, co ułatwia wydzielenie wybiegu w ogrodzie. Powolny, ufny ptak jest jednak łatwym łupem, więc solidne zamknięcie kurnika na noc jest obowiązkowe. W dzień przydają się krzewy albo zadaszenie, pod którymi kury schowają się przed jastrzębiem.

Wyposażenie kurnika dopasuj do wagi. Grzędy zawieś nisko, 40-50 cm nad podłogą, i licz po 30 cm na kurę, a o ich kształcie i rozstawie przeczytasz w poradniku Grzędowiska dla kur. Gniazda i otwór wyjściowy powinny być większe niż dla zwykłych niosek. Miękkie, luźne pióra słabo odpychają wodę, dlatego Orpington szybko przemaka na deszczu i długo schnie. Zapewnij mu zadaszoną część wybiegu i grubą, suchą ściółkę, o której piszemy w tekście Ściółka w kurniku. Błoto oblepia puch na brzuchu i wokół kloaki, a brudne pióra przyciągają muchy i pasożyty.

Upał, mróz i pielęgnacja piór

Zimę Orpington znosi dobrze, bo gruba warstwa puchu działa jak kołdra. Uważać trzeba tylko na grzebień kogutów w wilgotnym kurniku oraz na to, żeby ptaki nie wychodziły na mróz z mokrymi piórami. Znacznie większym wyzwaniem jest lato. Gęsto opierzona, ciężka kura słabo oddaje ciepło i w upalne dni stoi z otwartym dziobem i odsuniętymi skrzydłami. Potrzebuje wtedy cienia przez cały dzień, chłodnej wody wymienianej dwa razy dziennie i przewiewnego kurnika na noc.

Puch wymaga też regularnych oględzin. Raz na dwa tygodnie rozchyl pióra pod ogonem i pod skrzydłami i sprawdź, czy przy skórze nie ma wszołów albo skupisk ich jaj u nasady piór. W tak gęstym upierzeniu pasożyty długo pozostają niezauważone, a kąpiel piaskowa nie zawsze wystarcza. Zabrudzone pióra wokół kloaki możesz ostrożnie przyciąć nożyczkami. O wyborze środka przeciw pasożytom zdecyduje lekarz weterynarii. Przy okazji zważ kurę w rękach i oceń, czy mostek jest dobrze obłożony mięśniami, ale nie zalany tłuszczem.

Żywienie: jak nie utuczyć Orpingtona

Ta rasa lubi jeść i mało się rusza, więc tyje łatwiej niż inne. Otłuszczona kura znosi mniej jaj, gorzej znosi upały i częściej ma kłopoty ze zniesieniem jajka. Podstawą powinna być pełnoporcjowa mieszanka dla niosek o zawartości 16-17% białka, w ilości około 130 g dziennie. Ziarno, chleb i resztki z kuchni ogranicz do garści na kilka ptaków. Zamiast tego podawaj zielonkę i warzywa, a listę bezpiecznych przekąsek znajdziesz w tekście Smakołyki dla kur.

Kredę pastewną lub tłuczone muszle zostaw w osobnym karmidle, żeby każda nioska pobierała tyle wapnia, ile potrzebuje. Paszę rozsyp czasem w ściółce albo powieś pęczek zieleniny na wysokości głowy, bo to zmusza ptaki do ruchu. Jesienią, w czasie pierzenia, Orpington wymienia wyjątkowo dużo piór i potrzebuje wtedy więcej białka. Nie zastępuj wówczas mieszanki samym ziarnem. Szczegóły układania dawki opisujemy w przewodniku Czym karmić kury niosące?.

Orpington na tle innych łagodnych ras

Jeśli szukasz spokojnej kury do ogrodu, Orpington nie jest jedyną możliwością. Od Brahmy i Cochina jest lżejszy i nie ma kłopotliwych piór na nogach, a od Sussexa i Australorpa jest łagodniejszy, ale znosi mniej jaj. Tabela pomoże Ci ustalić, na czym zależy Ci najbardziej. Wartości są orientacyjne i zależą od linii hodowlanej.

Rasa	Jaja w roku	Waga kury	Pierwsze jajko	Charakter
Orpington	160-200	3-3,6 kg	24-28 tyg.	bardzo łagodny, towarzyski
Australorp	220-260	2,5-3 kg	20-24 tyg.	spokojny, ciekawski
Sussex	200-250	2,8-3,2 kg	20-24 tyg.	łagodny, ruchliwy
Brahma	120-160	3,5-4,5 kg	28-32 tyg.	flegmatyczny, ufny
Cochin	100-150	3,5-4,5 kg	28-34 tyg.	bardzo spokojny, powolny

Najczęstsze pytania o kury Orpington