Brahma: łagodny olbrzym wśród kur

Obok tej kury trudno przejść obojętnie, bo dorosły kogut waży tyle, co dwie albo trzy zwykłe nioski razem wzięte. Kura Brahma należy do największych ras na świecie: samica osiąga 3,5-4,5 kg, a samiec 4,5-5,5 kg. Przy takiej posturze jest zaskakująco łagodna, powolna i łatwa do oswojenia, dlatego mówi się o niej „łagodny olbrzym”. Jajek daje niewiele, 120-160 w roku, ale sporą ich część znosi w chłodnych miesiącach. Zanim kupisz kury Brahma, musisz jednak wiedzieć, że ich opierzone nogi źle znoszą błoto, a cały kurnik trzeba dopasować do wagi ciężkiej.

Skąd pochodzi kura Brahma

Wbrew nazwie Brahma nie została wyhodowana w Indiach, tylko w Stanach Zjednoczonych. W latach czterdziestych XIX wieku do portów wschodniego wybrzeża trafiły bardzo duże kury wywiezione z Szanghaju, które amerykańscy hodowcy zaczęli krzyżować z ptakami sprowadzonymi z okolic Ćottogramu nad Zatoką Bengalską. Z tych połączeń powstał olbrzym o opierzonych nogach i niskim grzebieniu. Nazwę zapożyczono od rzeki Brahmaputry i z czasem skrócono do dzisiejszej postaci. W 1874 roku rasa trafiła do pierwszego amerykańskiego wzorca drobiu w dwóch odmianach: jasnej i ciemnej.

Przez kilkadziesiąt lat Brahma była w Ameryce podstawową kurą mięsną, bo dawała dużą tuszkę i dobrze znosiła surowe zimy północnego wschodu. Później wyparły ją szybciej rosnące mieszańce, którym wystarcza kilka tygodni, żeby osiągnąć wagę ubojową. Brahma rośnie powoli i pełne rozmiary osiąga dopiero w drugim roku życia, co w produkcji towarowej się nie opłaca. Dzięki temu przetrwała głównie w rękach hobbystów, którzy cenią ją za wygląd i charakter.

Jak wygląda kura Brahma

Pierwsze, co widać, to rozmiar i wyprostowana, szeroka sylwetka. Brahma ma głęboką pierś, krótki, uniesiony ogon i małą głowę z lekko nawisającymi brwiami, przez które jej spojrzenie wydaje się surowe. Grzebień jest groszkowy, czyli niski, z trzema rzędami drobnych guzków, i przylega do głowy. Upierzenie jest obfite, z grubą warstwą puchu przy skórze, dlatego ptak wygląda na jeszcze większego, niż jest. Skoki i zewnętrzne palce porastają pióra, które tworzą na nogach szerokie „kapcie”.

Najczęściej spotkasz odmianę jasną: białą z czarnym rysunkiem na szyi, w ogonie i na lotkach. Odmiana ciemna wygląda inaczej u obu płci, bo kogut jest srebrzysto-czarny, a kura szara z delikatnym, łukowatym rysunkiem na każdym piórze. Trzecia klasyczna odmiana to płowa, o ciepłej, żółtej barwie z czarnymi akcentami jak u jasnej. Europejscy hodowcy wyprowadzili jeszcze kilka kolejnych, między innymi kuropatwianą i niebieską.

Charakter: spokój, który ułatwia hodowlę

Brahma jest flegmatyczna i trudno ją wyprowadzić z równowagi. Nie ucieka w popłochu, nie przefruwa ogrodzeń i daje się brać na ręce, zwłaszcza jeśli od pisklęcia miała kontakt z człowiekiem. Z tego powodu często poleca się ją rodzinom, a o zasadach bezpiecznego kontaktu przeczytasz w poradniku Kury a dzieci. Pamiętaj tylko, że pięciokilogramowy kogut jest dla kilkulatka za ciężki do noszenia. Lepiej, żeby dziecko głaskało ptaka siedzącego na ziemi albo na Twoich kolanach.

W stadzie mieszanym Brahma rzadko wszczyna bójki i mimo rozmiarów nie zawsze stoi na szczycie hierarchii. Zwinniejsze, lżejsze rasy potrafią odpędzać ją od karmidła, bo jest po prostu wolniejsza. Warto więc ustawić dwa punkty z paszą w różnych miejscach wybiegu. Koguty tej rasy uchodzą za łagodne wobec ludzi, a ich pianie jest niskie i mniej przenikliwe niż u ras lekkich.

Nieśność: ile jajek znosi Brahma

Brahma znosi 120-160 jajek w roku, czyli średnio trzy tygodniowo w sezonie. Jajka mają jasnobrązową skorupkę i ważą 53-60 g, więc przy tak dużej kurze wydają się nieduże. Na pierwsze trzeba długo poczekać: młode kurki zaczynają się nieść dopiero między 28. a 32. tygodniem życia, o dwa albo trzy miesiące później niż rasy lekkie. Terminy dla innych ras znajdziesz w artykule Kiedy kury zaczynają się nieść?.

Jej atutem jest rozkład nieśności w roku. Rasę kształtowano w chłodnym klimacie, więc zimno jej nie wyhamowuje i wiele kur niesie się od jesieni do wiosny lepiej niż latem. W stadzie mieszanym Brahma uzupełnia wtedy koszyk, gdy lżejsze nioski robią przerwę. Jak pomóc stadu przetrwać chłodne miesiące, opisujemy w tekście Sezonowa pielęgnacja kur. Brahma dość często kwoczy i troskliwie wodzi pisklęta, ale przez swoją wagę potrafi zgnieść jaja o cienkiej skorupce.

Cecha	Brahma
Typ użytkowy	ciężki, dziś głównie ozdobny i ogólnoużytkowy
Liczba jaj w roku	120-160
Kolor i waga jaja	jasnobrązowe, 53-60 g
Wiek pierwszego jajka	28-32 tygodnie
Waga kury	3,5-4,5 kg
Waga koguta	4,5-5,5 kg
Grzebień	groszkowy, niski, odporny na odmrożenia
Kwoczenie	częste
Lotność	bardzo niska, wystarcza ogrodzenie o wysokości 1 m

Opierzone nogi, błoto i ściółka

Pióra na nogach są ozdobą Brahmy i jednocześnie jej największym kłopotem. W błocie nasiąkają wodą, oblepiają się ziemią i odchodami, a między palcami tworzą się twarde grudki, które utrudniają chodzenie. Zimą mokre pióra zamarzają, przez co nawet ta odporna rasa może odmrozić palce. Dlatego wybieg dla Brahmy powinien mieć utwardzone albo zadaszone miejsce, na które ptaki schodzą w deszczowe dni.

W kurniku ściel grubo i wymieniaj mokre fragmenty od razu, nie czekając na duże sprzątanie. Jakie materiały najlepiej wiążą wilgoć, podpowiadamy w poradniku Ściółka w kurniku. Raz na tydzień albo dwa obejrzyj nogi każdej kury: rozchyl pióra, sprawdź, czy łuski gładko przylegają i czy między palcami nie ma zaschniętych grudek. Grudki rozmocz w letniej wodzie i zdejmij delikatnie, bez odrywania na sucho. Uniesione, zgrubiałe łuski mogą oznaczać świerzbowca nóg, którego pod piórami łatwo przeoczyć. Więcej o nim przeczytasz w tekście Pasożyty u kur, a w razie podejrzeń pokaż ptaka lekarzowi weterynarii.

Kurnik na miarę olbrzyma

Standardowe wyposażenie jest dla Brahmy za małe i ustawione za wysoko. Grzędy zamontuj nisko, 30-50 cm nad podłogą, bo ciężki ptak, który zeskakuje z wysokości, łatwo nabawia się stłuczeń i ropni na podeszwach. Na każdą kurę licz 30 cm grzędy, a sama żerdź powinna być szeroka i mieć zaokrąglone krawędzie. Jak ją wykonać, pokazujemy w poradniku Grzędowiska dla kur. Większe muszą być także gniazda i otwór wyjściowy.

Na wybiegu przyjmij co najmniej 4 m² na kurę. Brahma nie jest ruchliwa i nie niszczy trawy tak szybko jak lekkie rasy, ale potrzebuje miejsca, żeby zejść z drogi innym ptakom. Ogrodzenie może być niskie, bo ta kura praktycznie nie lata i metrowa siatka w zupełności ją zatrzyma. Powolny ptak, który nie umie wzbić się na gałąź, jest dla lisa i kuny łatwym celem, więc na noc zamykaj kurnik bez wyjątku.

Żywienie dużej kury

Brahma zjada więcej niż przeciętna nioska, około 130 g paszy dziennie, a duże koguty jeszcze trochę więcej. Podstawą powinna być pełnoporcjowa mieszanka dla niosek o zawartości 16-17% białka, uzupełniona kredą pastewną lub tłuczonymi muszlami w osobnym karmidle. Z ziarnem i smakołykami uważaj, bo mało ruchliwy ptak szybko się otłuszcza, a otłuszczona kura znosi mniej jaj i gorzej znosi upały. Pełny jadłospis znajdziesz w przewodniku Czym karmić kury niosące?.

Brahma na tle innych ciężkich i spokojnych ras

Jeśli podoba Ci się pomysł dużej, łagodnej kury, masz kilka ras do wyboru. Brahma wygrywa rozmiarem i odpornością na mróz, ale przegrywa liczbą jaj i wymaga najwięcej pracy przy nogach. Zestawienie poniżej pokazuje, jak wypada przy najbliższych konkurentkach. Liczby są orientacyjne i zależą od linii hodowlanej.

Rasa	Jaja w roku	Waga kury	Pierwsze jajko	Nogi
Brahma	120-160	3,5-4,5 kg	28-32 tyg.	opierzone
Cochin	100-150	3,5-4,5 kg	28-34 tyg.	bardzo mocno opierzone
Orpington	160-200	3-3,6 kg	24-28 tyg.	gładkie
Wyandotte	180-220	2,5-3 kg	22-26 tyg.	gładkie
Sussex	200-250	2,8-3,2 kg	20-24 tyg.	gładkie

Dla kogo jest Brahma

To rasa dla osób, które chcą mieć w ogrodzie spokojne, efektowne ptaki i nie rozliczają ich z każdego jajka. Sprawdzi się w rodzinie z dziećmi, w chłodniejszych rejonach kraju i wszędzie tam, gdzie niskie ogrodzenie musi wystarczyć. Początkujący poradzą sobie z nią bez trudu, o ile mają suchy teren i gotowość do regularnego oglądania nóg. Na ciężkiej, gliniastej działce, która po każdym deszczu zamienia się w błoto, Brahma będzie się męczyć. Jeśli zależy Ci na jajkach, połącz ją w stadzie z wydajniejszą rasą, a zimowe znoszenie Brahmy potraktuj jako uzupełnienie.

Najczęstsze pytania o kury Brahma