Wyandotte: kura w haftowanej sukience

Każde pióro obwiedzione ciemną kreską, jakby ktoś obrysował je cienkim pędzlem: tak wygląda najbardziej znana odmiana rasy Wyandotte. Kury Wyandotte nie są jednak tylko ozdobą. Znoszą 180-220 jajek w roku, mają zwartą, okrągłą sylwetkę i niski grzebień różyczkowy, któremu mróz niewiele może zrobić. Są spokojne, pewne siebie i wybaczają błędy, dlatego często trafiają do pierwszego kurnika. Jeśli szukasz rasy, która dobrze wygląda, przyzwoicie się niesie i nie sprawia kłopotów zimą, kura Wyandotte jest jedną z najrozsądniejszych propozycji.

Skąd pochodzą kury Wyandotte

Wyandotte powstała w Stanach Zjednoczonych w latach siedemdziesiątych XIX wieku, głównie w stanach Nowy Jork i Michigan. Hodowcy chcieli uzyskać kurę ogólnoużytkową na surowe zimy północy: z dobrą tuszką, przyzwoitą nieśnością i grzebieniem, który nie odmarza. Dokładny przepis nie zachował się, ale za przodków uważa się najczęściej ciemną Brahmę i srebrzystego Hamburga o różyczkowym grzebieniu. Pierwsza była odmiana srebrna obrzeżona, którą w 1883 roku wpisano do amerykańskiego wzorca drobiu. Nazwę nadano na cześć Wyandotów, rdzennego ludu Ameryki Północnej znanego też jako Huroni.

Rasa szybko przyjęła się w Europie, gdzie hodowcy zaczęli wyprowadzać kolejne barwy. Dużą popularność zdobyła biała Wyandotte, przez pewien czas trzymana na fermach jako kura na jaja i mięso jednocześnie. Kiedy przemysł przeszedł na wyspecjalizowane mieszańce, rasa wróciła do małych stad i na wystawy. Dziś ma jedną z najdłuższych list uznanych odmian wśród wszystkich kur.

Odmiany barwne: od srebrnej obrzeżonej po białą

O urodzie Wyandotte decyduje obrzeżenie, czyli wąska, ciemna obwódka biegnąca dookoła każdego pióra. W odmianie srebrnej obrzeżonej środek pióra jest biały, a obwódka czarna, co z daleka daje efekt rybiej łuski albo koronki. Złota obrzeżona ma ten sam rysunek na złotobrązowym tle. W niebiesko obrzeżonej czarną kreskę zastępuje gołębioszara, przez co ptak wygląda łagodniej. Rysunek jest najwyraźniejszy na piersi i grzbiecie kury, bo kogut ma na szyi i siodle długie, ozdobne pióra, które go częściowo zasłaniają.

Obok obrzeżonych istnieją odmiany jednobarwne i wzorzyste. Biała, czarna i płowa pokazują w czystej postaci samą sylwetkę ptaka. Kuropatwiana ma na każdym piórze kury kilka cienkich, łukowatych prążków, a columbia jest biała z czarną szyją i ogonem, podobnie jak jasna Brahma. Kolor nie zmienia charakteru, ale może wpływać na nieśność. Linie dobierane od pokoleń pod wystawowy rysunek niosą się zwykle słabiej niż mniej efektowne ptaki z linii użytkowych. Jeśli kupujesz obrzeżone Wyandotte, obejrzyj rodziców, bo u ptaków z przypadkowych kojarzeń obwódka bywa rozmyta i nierówna.

Sylwetka i grzebień różyczkowy

Wyandotte jest kurą średnio ciężką: kura waży 2,5-3 kg, kogut 3-3,8 kg. Ma krótki grzbiet, szeroką pierś i pełny, okrągły tył, dlatego z boku jej sylwetka przypomina kulę na żółtych nogach. Upierzenie jest obfite i luźne, z grubą warstwą puchu, a zausznice czerwone. Krótkie skrzydła i spora masa sprawiają, że ptak lata słabo. W większości ogrodów wystarcza mu ogrodzenie o wysokości 1,2-1,5 m.

Znakiem rozpoznawczym rasy jest grzebień różyczkowy. Zamiast stojącej blaszki z zębami kura ma na głowie niską, szeroką poduszkę pokrytą drobnymi brodawkami, zakończoną z tyłu kolcem, który biegnie wzdłuż linii głowy. Taki grzebień leży blisko czaszki, ma małą powierzchnię i jest dobrze ukrwiony, więc znacznie trudniej go odmrozić. W lęgach zdarzają się pisklęta z grzebieniem pojedynczym, bo część ptaków nosi ukryty gen tej cechy. Takie osobniki są zdrowe, ale nie nadają się do dalszej hodowli rasowej.

Charakter: spokojna, ale z własnym zdaniem

Wyandotte jest zrównoważona i trudno ją spłoszyć. Nie biega w panice jak Leghorn, choć nie pcha się też na kolana tak chętnie jak Orpington. Daje się oswoić, bierze smakołyki z ręki i spokojnie znosi podnoszenie, jeśli była do tego przyzwyczajana od małego. Dobrze czuje się zarówno na dużym wybiegu, jak i w mniejszej, zamkniętej wolierze.

W stadzie mieszanym Wyandotte zna swoją wartość. Często zajmuje jedno z wyższych miejsc w hierarchii i potrafi odganiać od karmidła łagodniejsze rasy, takie jak Cochin czy Orpington. Rzadko przeradza się to w prawdziwą agresję, ale przy łączeniu ptaków warto ustawić dwa karmidła i dwa poidła w różnych miejscach. Nowe kury dołączaj stopniowo, najlepiej przez kilka dni przez siatkę. Koguty tej rasy są na ogół spokojne wobec ludzi i uważnie pilnują stada.

Nieśność: ile jajek znosi Wyandotte

Wyandotte znosi 180-220 jajek w roku, czyli około czterech tygodniowo w sezonie. Skorupka ma barwę od kremowej do jasnobrązowej, zależnie od linii, a jajko waży 53-58 g. Młode kurki zaczynają się nieść między 22. a 26. tygodniem życia, trochę później niż typowe rasy nieśne. Porównanie terminów znajdziesz w artykule Kiedy kury zaczynają się nieść?. Najlepsze są dwa pierwsze sezony, potem liczba jaj stopniowo spada.

Rasa ma opinię dobrej nioski zimowej i jest w tym sporo prawdy. Gęste upierzenie sprawia, że kura zużywa mniej energii na ogrzanie się, więc chłód nie wyhamowuje jej tak mocno jak lekkich ras. O nieśności decyduje jednak przede wszystkim długość dnia, dlatego w grudniu i styczniu jajek będzie mniej niezależnie od rasy. Wyandotte kwoczy umiarkowanie często i jest troskliwą matką, która dobrze wodzi pisklęta.

Cecha	Wyandotte
Typ użytkowy	ogólnoużytkowy, średnio ciężki
Liczba jaj w roku	180-220
Kolor i waga jaja	kremowe do jasnobrązowych, 53-58 g
Wiek pierwszego jajka	22-26 tygodni
Waga kury	2,5-3 kg
Waga koguta	3-3,8 kg
Grzebień	różyczkowy, niski, odporny na odmrożenia
Kwoczenie	umiarkowane
Lotność	niska, wystarcza ogrodzenie 1,2-1,5 m

Kurnik, zima i pielęgnacja

Odporność na mróz to największy praktyczny atut tej rasy, ale nie zwalnia z dbania o kurnik. Zimą ptakom szkodzi przede wszystkim wilgoć, która skrapla się na ścianach i grzebieniach, dlatego potrzebna jest wentylacja pod sufitem bez przeciągu na wysokości grzęd. Co jeszcze zrobić przed pierwszymi mrozami, podpowiadamy w tekście Sezonowa pielęgnacja kur przez cały rok. Latem sytuacja się odwraca, bo gęsto opierzona, krępa kura gorzej oddaje ciepło. W upały zapewnij jej cień, chłodną wodę i przewiewne miejsce do odpoczynku.

Na grzędzie licz 20-25 cm na kurę i zawieś ją nie wyżej niż 50-60 cm, bo Wyandotte jest dość ciężka i niechętnie skacze. Jak dobrać przekrój i rozstaw żerdzi, opisujemy w poradniku Grzędowiska dla kur. Wystarczy jedno gniazdo na cztery lub pięć niosek, a na wybiegu co najmniej 4 m² na ptaka. Całość planowania ułatwi Ci przewodnik Jak zbudować idealny kurnik.

Obfity puch wokół kloaki ma jedną wadę: łatwo się brudzi i daje schronienie pasożytom. Raz na dwa tygodnie rozchyl pióra pod ogonem i sprawdź, czy przy skórze nie ma wszołów, ich jaj przyklejonych do nasady piór ani zaschniętych odchodów. Zabrudzone pióra możesz ostrożnie przyciąć nożyczkami. Jak rozpoznać nieproszonych gości, przeczytasz w tekście Pasożyty u kur, a o doborze środka zdecyduje lekarz weterynarii. Karm pełnoporcjową mieszanką dla niosek o zawartości 16-17% białka, około 120 g dziennie, i nie przesadzaj z ziarnem, bo rasa ma skłonność do tycia.

Wyandotte a inne rasy ogólnoużytkowe

Wyandotte konkuruje z kilkoma rasami o podobnym przeznaczeniu. Żadna z nich nie ma tak odpornego grzebienia, za to część znosi więcej jaj albo wcześniej zaczyna. Tabela pomoże Ci porównać najważniejsze liczby. Wartości są orientacyjne i zależą od linii hodowlanej.

Rasa	Jaja w roku	Kolor skorupki	Waga kury	Pierwsze jajko
Wyandotte	180-220	kremowa do jasnobrązowej	2,5-3 kg	22-26 tyg.
Plymouth Rock	200-250	jasnobrązowa	2,8-3,4 kg	20-24 tyg.
Sussex	200-250	kremowa	2,8-3,2 kg	20-24 tyg.
Rhode Island Red	200-260	brązowa	2,5-3 kg	18-24 tyg.
Brahma	120-160	jasnobrązowa	3,5-4,5 kg	28-32 tyg.

Dla kogo jest Wyandotte

To dobra rasa na początek, bo łączy odporność, spokój i przyzwoitą nieśność. Sprawdzi się w chłodniejszych rejonach kraju, w nieogrzewanym kurniku i u osób, które chcą, żeby stado po prostu ładnie wyglądało. Poradzi sobie w mniejszym ogrodzie, ponieważ nie przefruwa płotów i nie hałasuje. Mniej odpowiednia będzie dla kogoś, kto liczy wyłącznie jajka albo chce połączyć ją z bardzo uległymi rasami bez zapasu miejsca. Jeśli zależy Ci na wyraźnym obrzeżeniu piór, kupuj ptaki od hodowcy, który pokaże stado rodzicielskie.

Najczęstsze pytania o kury Wyandotte