Białe jajko czy brązowe? Niebieskie, zielone, a może czekoladowe? Kolor skorupki jajka to jeden z tych tematów, które wywołują nieoczekiwane dyskusje przy stole. Czy brązowe jajka są zdrowsze? Skąd biorą się niebieskie jajka? Czy kolor cokolwiek mówi o jakości? Odpowiedzi mogą Cię zaskoczyć.
Podstawa – wszystkie jajka zaczynają jako białe
Faktem jest, że każde jajko, zanim zostanie zabarwione, jest białe. Podstawowym budulcem skorupki jest węglan wapnia – biały. Kolor nakładany jest w jajowodzie przez barwniki produkowane przez kurzę.
Dwa podstawowe barwniki
- Protoporfiryna IX – produkuje barwy brązowe, różowe, kremowe i zielonkawę. Nanoszony tylko na zewnętrzną powierzchnię skorupki. Dlatego brązowe jajko w środku jest białe.
- Oocjanina (biliwerdin) – produkuje barwy niebieskie i zielone. Przenika skorupkę na wskroś – niebieskie jajko jest niebieskie zarówno na zewnątrz, jak i wewnątrz. To efekt dawnej infekcji retrowirusowej w genomie przodków ras znoszących niebieskie jajka.
Jakie kury znoszą jakie jajka?
- Białe jajka: Leghorn, Minorca, Andaluzyjczyk – rasy z białymi uszkami
- Brązowe jajka: Rhode Island Red, Orpington, Sussex, Australorp – rasy z czerwonymi uszkami
- Ciemnobrązowe („czekoladowe”): Marans, Barnevelder, Welsummer
- Niebieskie: Ameraucana, Araucana, Cream Legbar
- Zielone (oliwkowe): krzyżówki niosące niebieskie x niosące brązowe (np. Olive Egger)
- Kremowe/różowawe: Sussex, Plymouth Rock
Zasada „koloru uszu”
Istnieje ludowe powiedzenie wśród hodowców: kolor płatka usznego kury wskazuje kolor skorupki jajka. Białe uszka = białe jajka, czerwone uszka = brązowe jajka. To uproszczenie, ale zaskakująco często się sprawdza dla standardowych ras.
Czy kolor skorupki wpływa na smak lub wartość odżywczą?
Absolutnie nie. Kolor skorupki to wyłącznie genetyka rasy i nie ma żadnego związku z wartością odżywczą, kolorem żółtka ani smakiem. Żółte żółtko zależy od diety (beta-karoten z trawy, kukurydzy, marchwi) – nie od koloru skorupki. Jajka kur z wolnego wybiegu mają intensywniejsze żółtko niezależnie od koloru skorupki.
Kolor jajek a wiek kury
Interesujący fakt: intensywność koloru skorupki często słabnie wraz z wiekiem kury. Stara Marans znosi jajka jaśniejsze niż jako młoda nieśnica. Podobnie u ras brązowych – jajka mogą być intensywniejsze w pierwszym roku życia.
Przechowywanie kolorowych jajek: Jak przechowywać jajka z własnego chowu?