Australorp: rekordzistka znoszenia jajek

Czarna, lśniąca na zielono i spokojna jak mało która nioska: kura Australorp łączy cechy, które rzadko idą w parze. Znosi 220-260 jasnobrązowych jajek w roku, czyli niewiele mniej niż lekkie rasy nieśne, a przy tym ma łagodny charakter rasy ciężkiej. Do historii przeszła dzięki australijskim konkursom nieśności z lat dwudziestych XX wieku, w których jej wyniki zadziwiły hodowców na całym świecie. Dziś kury Australorp poleca się przede wszystkim osobom, które zaczynają i chcą mieć dużo jajek bez nerwowych ptaków. Poniżej znajdziesz liczby, wymagania i słabe strony tej rasy.

Jak powstał Australorp

Historia rasy zaczyna się w Anglii, od czarnego Orpingtona wyhodowanego przez Williama Cooka. Pod koniec XIX wieku ptaki te trafiły do Australii, gdzie hodowców interesowało coś innego niż Brytyjczyków. W Anglii Orpingtona dobierano pod kątem coraz obfitszego upierzenia i wystawowego wyglądu, a Australijczycy postawili na jajka. Selekcjonowali najlepsze nioski i dolewali krwi ras nieśnych, między innymi Minorki, Leghorna i Langshana. Po dwóch dekadach powstał ptak lżejszy, ciaśniej opierzony i znacznie wydajniejszy od przodka.

Początkowo nazywano go australijskim czarnym Orpingtonem albo Orpingtonem użytkowym. Nazwa Australorp, złożona ze słów „Australian” i „Orpington”, przyjęła się w latach dwudziestych XX wieku, kiedy ptaki zaczęto eksportować do Europy i Ameryki. W 1929 roku rasę wpisano do amerykańskiego wzorca drobiu. Z Orpingtonem łączy ją dziś głównie spokojne usposobienie, bo wyglądem i nieśnością wyraźnie się od niego różni.

Rekord 364 jajek i co z niego wynika

Sławę przyniosły rasie oficjalne konkursy nieśności, bardzo popularne w Australii po pierwszej wojnie światowej. W sezonie 1922-1923 stadko sześciu kur zniosło podczas takiego konkursu 1857 jaj, czyli średnio ponad 309 na nioskę. Największe wrażenie zrobiła jednak pojedyncza kura, która według zapisów z tamtych lat zniosła 364 jaja w 365 dni. Wynik uzyskano bez sztucznego doświetlania, co do dziś uchodzi za jeden z najbardziej niezwykłych rezultatów w historii hodowli. Dzięki tym liczbom o Australorpie usłyszeli hodowcy na wszystkich kontynentach.

Rekord trzeba jednak czytać z rozsądkiem. Dotyczył wybranych ptaków ze ścisłej selekcji, żywionych i pielęgnowanych przez najlepszych hodowców tamtych czasów. Kura kupiona dziś od hobbysty pochodzi zwykle z linii, w której od pokoleń bardziej liczył się wygląd niż liczba jaj. Realny wynik w przydomowym kurniku to 220-260 jajek w pierwszym roku i tej liczby warto się trzymać przy planowaniu stada. To nadal bardzo dużo jak na kurę o takim charakterze i wadze.

Jak wygląda kura Australorp

Australorp jest kurą średnio ciężką o głębokiej, zaokrąglonej sylwetce i dość wysoko noszonym ogonie. Upierzenie jest miękkie, ale przylega do ciała ciaśniej niż u Orpingtona, więc ptak wygląda zgrabniej. Czarne pióra mają w słońcu intensywny, zielony połysk, czasem opisywany jako żuczy. Fioletowy odcień uznaje się za wadę wystawową, choć na użytkowość nie ma żadnego wpływu. Kura waży 2,5-3 kg, a kogut 3-3,9 kg.

Głowę zdobi pojedynczy, jaskrawoczerwony grzebień średniej wielkości i czerwone zausznice. Oczy są ciemne, prawie czarne, dziób czarny, a skoki łupkowe do czarnych. Charakterystyczny szczegół to jasne, białoróżowe podeszwy stóp, które kontrastują z ciemnymi nogami. Poza odmianą czarną istnieją niebieska i biała, lecz w Polsce spotyka się je rzadko. Pisklęta czarnej odmiany nie są całe czarne: mają jasny brzuch i jasne końcówki skrzydeł, które ciemnieją po pierwszym pierzeniu.

Charakter: spokojna nioska dla całej rodziny

Australorp jest łagodny, zrównoważony i ciekawski. Nie ma w nim nerwowości, z której słynie Leghorn, ale nie jest też tak powolny jak Cochin. Chętnie chodzi po wybiegu i grzebie, a gdy pojawiasz się z karmą, przybiega jako jeden z pierwszych. Łatwo się oswaja i spokojnie znosi branie na ręce, dlatego dobrze sprawdza się przy dzieciach. To jedna z ras najczęściej polecanych osobom, które dopiero zakładają stado, o czym piszemy w poradniku dla początkujących hodowców.

W stadzie mieszanym Australorp rzadko wszczyna kłótnie i zwykle zajmuje środek hierarchii. Dobrze znosi zarówno duży, otwarty wybieg, jak i mniejszą wolierę, o ile ma w niej zajęcie. Lata słabo, więc w większości ogrodów wystarcza ogrodzenie o wysokości około 1,5 m. Kury są umiarkowanie głośne i ograniczają się do krótkiego gdakania po zniesieniu jajka. Koguty mają opinię spokojnych wobec ludzi, choć jak w każdej rasie zdarzają się wyjątki.

Nieśność: ile jajek znosi Australorp

Kura z dobrej linii znosi 220-260 jajek w roku, czyli cztery albo pięć tygodniowo. Jajka mają jasnobrązową skorupkę i ważą 55-60 g. Młode kurki zaczynają się nieść między 20. a 24. tygodniem życia, a więc mniej więcej w wieku pięciu miesięcy. Po czym poznać, że ten moment się zbliża, wyjaśniamy w artykule Kiedy kury zaczynają się nieść?. Najwięcej jajek dostaniesz w dwóch pierwszych sezonach, później wynik spada z każdym rokiem o kilkanaście procent.

Australorp kwoczy umiarkowanie często. Część kur siada na jajach raz w sezonie i wtedy przerywa nieśność na kilka tygodni, ale w zamian jest troskliwą, spokojną matką. Jeśli nie planujesz lęgu, zbieraj jajka codziennie i nie zostawiaj ich w gnieździe na noc. Jesienią przerwę wymusza pierzenie, a zimą krótki dzień. Gdy jajek ubywa bez widocznego powodu w środku sezonu, zajrzyj do tekstu Dlaczego kura przestała się nieść?, w którym opisujemy najczęstsze przyczyny.

Cecha	Australorp
Typ użytkowy	ogólnoużytkowy z przewagą nieśności
Liczba jaj w roku	220-260
Kolor i waga jaja	jasnobrązowe, 55-60 g
Wiek pierwszego jajka	20-24 tygodnie
Waga kury	2,5-3 kg
Waga koguta	3-3,9 kg
Upierzenie	czarne z zielonym połyskiem, rzadziej niebieskie lub białe
Kwoczenie	umiarkowane
Temperament	spokojny, ufny, ciekawski

Kurnik, zima i upał

Australorp dobrze znosi polską zimę, bo ma zwartą budowę i gęste upierzenie. Słabszym punktem jest pojedynczy grzebień, który u kogutów może się odmrozić przy silnym mrozie połączonym z wilgocią. Dlatego ważniejsza od ocieplenia jest wentylacja pod sufitem i sucha podłoga. Mokre fragmenty ściółki usuwaj na bieżąco, a jaki materiał wybrać, podpowiadamy w poradniku Ściółka w kurniku. Na grzędzie przewidź 20-25 cm na kurę, a w gniazdach jedno miejsce na cztery lub pięć niosek.

Latem kłopotem bywa czarny kolor. Ciemne pióra szybko nagrzewają się w słońcu, więc w upalne dni ptaki stoją z otwartymi dziobami i odsuniętymi skrzydłami, jeśli nie mają dokąd uciec. Wybieg powinien mieć zacienione miejsce przez cały dzień: krzewy, drzewo albo zadaszenie z desek. Wodę wymieniaj w upały dwa razy dziennie i ustaw poidło w cieniu. Przyjmij co najmniej 4 m² wybiegu na kurę, bo Australorp chętnie się rusza, a ruch chroni go przed otłuszczeniem.

Żywienie i zdrowie Australorpa

Przy takiej nieśności podstawą musi być pełnoporcjowa mieszanka dla niosek o zawartości 16-17% białka. Australorp zjada jej około 120 g dziennie, a kredę pastewną lub tłuczone muszle powinien mieć stale w osobnym karmidle. Ziarno podawaj po południu i w niewielkiej ilości, bo rasa ma dobry apetyt i łatwo tyje, szczególnie w małym kojcu. Otłuszczona kura znosi mniej jaj i gorzej radzi sobie z upałem. Jak ułożyć dzienną dawkę, opisujemy w przewodniku Czym karmić kury niosące?.

Rasa uchodzi za zdrową i długowieczną, bez typowych dla siebie schorzeń. Nie zwalnia to z obserwacji: raz na dwa tygodnie obejrzyj pióra wokół kloaki, skórę pod skrzydłami i łuski na nogach. Na czarnym upierzeniu jasne wszoły widać dość dobrze, natomiast ciemnego ptaszyńca łatwiej znaleźć nocą na grzędach niż na samej kurze. Apatia, nastroszone pióra, biegunka albo nagły spadek nieśności to sygnał, żeby skonsultować się z lekarzem weterynarii. Objawy najczęstszych schorzeń zebraliśmy w tekście Najczęstsze choroby kur.

Australorp na tle innych ras ogólnoużytkowych

Australorp należy do grupy ras, które dają i jajka, i przyzwoitą tuszkę. Na jej tle wyróżnia się połączeniem wysokiej nieśności z łagodnością. Tabela pokazuje, jak wypada przy najczęściej wybieranych konkurentkach. Wartości są orientacyjne i zależą od linii hodowlanej.

Rasa	Jaja w roku	Kolor skorupki	Waga kury	Pierwsze jajko
Australorp	220-260	jasnobrązowa	2,5-3 kg	20-24 tyg.
Rhode Island Red	200-260	brązowa	2,5-3 kg	18-24 tyg.
Sussex	200-250	kremowa	2,8-3,2 kg	20-24 tyg.
Plymouth Rock	200-250	jasnobrązowa	2,8-3,4 kg	20-24 tyg.
Orpington	160-200	jasnobrązowa	3-3,6 kg	24-28 tyg.

Najczęstsze pytania o kury Australorp